?

Log in

блізкая гісторыя

я б спытаўся ў прапрадзеда дзе ён у ссылцы памёр
ці ў ягонай дачкі што такое галадамор
і пра ўцёкі адтуль і пра новыя ноч і змрок
пра імёны тых па каго прыязджаў варанок

а яшчэ я спытаўся б у ейнага дзевера дзе
без яго ці з ягоным удзелам стралялі людзей
можа ён адказаў бы ўсё ж такі прадзедаў брат
дзе шукаць тыя сотні нязведаных курапат

а пакуль курапаты там дзе далі раскапаць
хоць насамрэч у горадзе іх не тры і не пяць
але й гэтым адзіным спакою ніяк няма
тут ніхто не чакае што памяць знікне сама

восьмая раніцы распускаецца дым
мёртвыя выходзяць насустрач жывым
становяцца ў іхныя шэрагі штодругі
косяцца падазрона на іх сцягі

наўрад ці яны пагадзіліся б з імі ва ўсім
чагосьці магчыма не зразумелі б зусім
але патлумачылі б хто герой а хто лох
гэта адразу відаць у любую з эпох

каб ужо не вярнуліся болей часы калі
свае страляюць сваіх на сваёй зямлі
праз чужы злачынны загад ці прыгонны лад
ні метру сваёй айчыны ні кроку назад
яна жыве напачатку трыццатых
у чаканні новага кожны дзень
прачынаецца з прадчуваннем свята
непазначанага нідзе

яшчэ не дзяўчына ужо не падлетак
паэты шукаюць яе дарма
такіх немагчыма злавіць бо сацсетак
у трыццатых яшчэ няма

там нічога дакладна яшчэ невядома
але ўжо шмат было і яшчэ не ўсё
і наперадзе жаль і боль і стома
як і ўсё жыццё

у далёкім светлым і недасяжным
калі ўсе хто чытаюць гэта памруць
аднойчы яна яшчэ ўсім пакажа
дзе жыве беларусь

тэгі:


Евреи из Кагановичского района (теперь Октябрьский) переселяются в гетто. Бетонный мост, спуск на Московскую улицу, июль 1941.

7 ноября 1941 года произошёл расстрел узников минского гетто на Тучинке (район Харьковской улицы у пересечения с Пинской). Со времени создания в Минске еврейского квартала в июле 1941, это было первое спланированное массовое убийство его жителей, осуществлённое за пределами гетто.

Утром, как только еврейские рабочие колонны были выведены в город, территория на север от Немиги, начиная от Замчища на востоке (район площади 8 марта) и до Республиканской улицы на западе (сегодня – Романовская Слобода) была оцеплена. Евреи-специалисты и работники юденрата накануне были вывезены в лагерь СД на Широкой улице (ныне Куйбышева). А в то утро части СД, СС и полиции сгоняли всех жителей оцеплённых кварталов Раковского предместья в сквер на Юбилейной площади.

Евреев построили в колонну, дали им в руки красные транспаранты и приказали инсценировать праздничную демонстрацию, всё это снималось на кинокамеры. Колонна двинулась по улице Опанского (Кальварийской), где всех загнали в грузовики и вывезли на территорию бывшей колонии НКВД за железнодорожным переездом (её здания были снесены в 2011 году, теперь здесь ЖК "Каскад").

Часть людей расстреляли сразу, часть – позже, казни продолжались до 9 ноября. Кого-то убили на территории колонии, кого-то – в трёх глиняных карьерах кирпичных заводов на Тучинке. Часть жертв укладывали в ямы живьём и только потом убивали пулемётными очередями. Немногим удалось выжить и бежать.

Через несколько дней в минское гетто прибыли первые евреи из Рейха, а район Немиги был выведен из состава гетто и передан городу. 20 ноября казни повторились – на этот раз на Тучинке были убиты жители Замчища, Обойной и других прилегающих улиц. Впоследствии нацисты наряду с расстрелами начали умерщвлять узников гетто в газвагенах, а также уничтожали и захоранивали своих жертв в других местах, но массовые убийства на Тучинке продолжались и в 1943 году.

читать дальшеCollapse )
ну і хулі толку з таго што мы ўсе збярэмся
будзеш зноў нам чытаць што пяць год таму панакрэмзаў
прынясуць бухло нехта тупа прыйдзе паесці
нармальныя людзі ўжо паспелі развесціся

хто іх ведае што з іх там вырасла і ўскаласілася
куды ты зноў лезеш у гэтую яму з сіласам
наўрадці ты там пачуеш што-небудзь новае
мы даўно размаўляем адною і тою ж моваю

гэта ўсё пачалося тут яшчэ да міндоўга
як той казаў жыць будзем кепска але нядоўга
абы толькі зімою і летам адным цветам
сцягі над райадміністрацыяй і сельсаветам

той хто з'ехаў ужо паспеў вярнуцца і спіцца
і расказвае тут што курыца не заграніца
зрэшты тое што курыцца ён умудрыўся правезці
табе лепей не ведаць у каторым канкрэтна месцы

жыццё гэта кантрабанда кіндэр-сюрпрызаў
калі-небудзь усіх нас за гэта пазбавяць візаў
а покуль спакойна не палімся мы ж не лохі
як-кольвек але не ў гэтым жыцці і похер

незалежна ад усіх пазітыўных рысаў
на тваім надмагіллі напішуць "я піў і пісаў"
і маліся каб час расставіў акцэнты правільна
хадзем я табе пакажу дзе тут не прыбіральня

22.10.2016

тэгі:

даваенны вальс



хай аднавілі спрэс
спаленую зямлю
я даваенны менск
болей за ўсё люблю

аэрапорт стары
дворык ля белпалка
оперку на гары
колішні гмах цк

ленінку побач з ім
і батанічны сад
школу нумар адзін
дзе я здаваў экстэрнат

дом ураду філфак
і геафак бду
грушаўкі кожны барак
вуліцу дзе жыву

колькі ні лечыць час
снім мы старыя сны
кожны жадае ў нас
каб не было вайны

лепей сюды не лезь
лепей як госць прыедзь
я не хачу каб менск
стаў даваенны ўвесь

грузия



В Варшаве много и вкусно ели, подготавливая себя к грузинскому гостеприимству. Прогулялись с утра по Старувке, пока её не оккупировали участники какого-то молодёжного фестиваля. Вечером встретились с дружищем Бучей, он подкинул нас в аэропорт. Летели в первый раз, мне понравилось, как в поезде.

Из аэропорта Кутаиси нас вёз частник на легковушке. Всю дорогу до города я вспоминал батькины слова о том, что когда они с дедом были в Грузии вскоре после свержения Гамсахурдия, там ещё дымились руины. Судя по пейзажу вдоль дороги, руины перестали дымиться за пару дней до нашего прилёта.

Около макдака, взяв на борт местную женщину, водила предложил докинуть 10 лари, и мы отправились в Тбилиси. По дороге я преимущественно спал, хотя Даша постоянно меня будила: с одной стороны, она ещё не была уверена, что нас везут не в лес, с другой ей всё время казалось, что Тбилиси уже рядом.

Насколько помню, в первый раз я проснулся около Сурами, где над лежащим в долине городом поднимается на скале крепость 12 века с развевающимся над ней грузинским флагом. Только тут я убедился, что мы в Грузии, поскольку предыдущие пейзажи скорее напоминали окрестности донецкого аэропорта (кстати, в Сурами провела свои последние дни Леся Украинка).

читать дальшеCollapse )

дзень вызвалення


Калаж Ксеніі Шталенковай


трэцяга ліпеня – дзень вызвалення
менску, калі  прынята
вызваліць горад, з'ехаўшы некуды –
згэтуль і назва свята.

пуста на ўскраінах, пуста ў цэнтры,
пасярод верхняга горада
пуста на плошчы падчас канцэрту,
пуста ў мазгах ідэолага.

млее сталіца ў квецені кветак,
кожны засеяны метр.
шчэрыцца, кветкамі не сагрэты,
пункт прызямлення паэта.

я ўжо казаў калісьці, што ў менску,
колькі ні ладзь агледзіны,
толькі адно непрыгожае месца –
гарвыканкам зсярэдзіны.

29.6.2016

дневники оккупации



В 1974 году Татьяна Петровна Якубеня из деревни Медухово под Слонимом передала в архив минского Истпарта дневники своих детей. Сын Лёня, Леонид Васильевич, 1923 г.р., вёл дневник почти три года, c 10 июля 1941 до 3 июля 1944. Дочь Мила, Людмила Васильевна, 1927 г.р. – с 22 июня 1941 до 9 мая 1945 года. Это две тетрадки формата А6 по 60 с лишним листов каждая – у Лёни на обложке надпись "Prywatne gimnazium żeńskie Sióstr Niepokolanek w Słonimie", у Милы – "Тетрадь общая" со  звездой.

Лёня записывал самые важные события конспективно. Разгром аэродромов и отступление армии. Мародёрство и первые репрессии нацистов. Полицаи реквизировали патефон. Немцы ввели 13-часовой рабочий день. Граница с Рейхом по Зельвянке. Впервые стрелял из нагана. Парня в соседней деревне расстреляли за револьвер. Немцы подожгли гетто в Слониме. Арест 300 поляков. Мобилизация белорусов, раз за разом. Эвакуация восточников. Партизанские налёты, диверсии, убийства.

Работал путевым обходчиком, по службе ежедневно сталкиваясь с результатами диверсий. Как итог – сидел в СД, коллега сдал: видел его с партизанами на железке. Верил в Бога и сокрушался, что другие, даже если верят, скрывают это. С первых дней готовился уйти в лес.

Мила описывала всё подробно и связно, вроде школьного сочинения "Как я провела эту войну": "Время теперь очень интересное. Человек живёт как муха. Сегодня живёт, завтра нет". В Бога девочка не верила. Пишет, как по-прежнему идут в первые дни войны по железке поезд за поездом: "Везут людей, осужденных на переселение в СССР". Мама стала совсем невозможной, вечно переживает –  а ведь такое интересное время, мы ещё будем его вспоминать потом. Непонятно, на что надеются поляки, поддерживая Сикорского. "Люди говорят, что как существовала Польша 21 год, советы – 21 месяц, а немцы будут 21 неделю". Скорей бы вернулись советы, только бы не пропустить учебный год: "Год, как я сижу дома. Почему, почему нет мне каких 5-6 лет, о чём бы мне тогда думать? А теперь?" В ноябре ударили дожди с градом, гнули деревья до земли: "Старики предсказывают, что падеж деревьев это признак строгой войны. Перед "Первой империалистической" тоже так было".

Возмущается уничтожением гетто, а ещё больше тем, что соседи поехали туда и нахватали добра, оставшегося от евреев. Идёт карательная акция СС – хорошо, что брат в безопасности: сидит в тюрьме. Предупреждает об акции и спасает Лёню от расстрела немецкий офицер Филип де Роос, который становится для семьи настоящим ангелом-хранителем. Лёню выпускают, но вскоре арестовывают отца. В Слониме Миле советуют обратиться к переводчикам гебитскомиссариата и СД, Пытелю и Костюкевичу, последнему она даёт взятку мёдом. Встречает школьную подругу Нину Лобович, которая работает в лесной управе. По дороге из Слонима Милу подвозит Степан Лобович, "старый кавалер" из Озерницы. Он начинает непристойные разговоры, девушка угрожает спрыгнуть с подводы и пойти в метель домой пешком – мужчина унимается и довозит до места. На Радуницу 1943-го Мила с подругой приводят в порядок могилы немецких и советских солдат, погибших в первые дни войны. Ссорится с соседом-поляком, утверждающим, что белорусские писатели плохие, а язык грубый. В середине июня 1944-го в деревню из Слонима приезжает Нина Лобович, Мила ведёт её в лес и знакомит с партизанами.

Лёня собирал и обменивал оружие, Мила, по его поручению, таскала патроны. Вместе учились стрелять в лесу. Читали ли Лёня и Мила дневники друг друга? Сюжеты не могут не повторяться, но у Милы всё драматичнее. Она с обречённостью ведёт счёт убитым. Вот погиб на железке парень-рабочий – на Иванов день ещё в обед все перепили самогона, и он не заметил приближения поезда. В начале войны, когда в дом его родителей пришли немцы, отец решил, что сын, находившийся в командировке, погиб, и набросился на патруль - его убили. Вот сосед-ревнивец стал бить и гонять по всему дому любящую его без памяти жену. Соседи позвали на помощь немцев, а когда те пришли, он бросился на них и пытался отнять оружие – его застрелили.

А вот самая страшная история, которую записала только Мила. Все, кто хотел уйти с немцами, уже ушли. 5 июля 1944 из Зельвы приходит эшелон с полицией и немцами, движущийся в сторону фронта. Двое мужчин в гражданском приходят в дом, поят отца водкой. Потом начинают цепляться к Лёне. Последнее, что видит Мила – как в его сторону стреляют из пистолета. Мать и дочь успевают убежать. Отца с сыном после издевательств выбрасывают мёртвыми на железнодорожную насыпь в километре от Озерницы.

После освобождения БССР Мила учится в Минске на бухгалтера – впервые она хотела поступить на бухгалтерские курсы в Минск ещё при немцах. 9 мая 1945 года Мила делает в дневнике последнюю запись - о победе и капитуляции.

"Но на сердце как-то тяжелее, чем когда-либо.
Жизнь прежняя, скучная.
Операции на фронте все закончены.
В плен больше не берут".

В 1953 Людмила Васильевна Якубеня закончит сельскохозяйственную академию в Горках, в 1967 – Тимирязевскую академию в Москве. Дальнейшую её судьбу установить не удалось.

Филип де Роос погиб в партизанской засаде под Минском в 1944.

Юрий Пытель и Юрий Костюкевич в ноябре 1943 года ушли в лес и стали комиссарами партизанских отрядов.

Нина Лобович ушла на Запад с немцами, вместе с мужем окончила разведшколу абвера в Дальвице. Дальнейшая её судьба точно не известна: по одним сведениям, она десантировалась в Беларуси и была арестована МГБ, по другим – осуждена за шпионаж в пользу СССР в американской зоне оккупации Германии. Вполне возможно, что вся эта информация относится к одному и тому же лицу.

Степан Лобович какое-то время служил в полиции, в июле 1944 сообщил об этом факте при мобилизации в Красную армию, но, заподозрив неладное, перешёл на нелегальное положение. В 1951 был убит при попытке задержания.

Дневники Леонида и Людмилы Якубеней хранятся в НАРБе, в фонде партизанских формирований Барановичской области.

тэгі:

верш пра абарону

для гэтага верша не будзе лепшай прычыны
чым дзень абаронцаў тваёй пакуль што айчыны
ты насіў яго два гады ў ствале за плячыма
ён муляў і смылеў і далей насіць немагчыма

ваяваць весялей калі ёсць тры жыцці ў запасе
у кантры ці халфе а не ў сірыі ці на данбасе
супакойся вася ты ўжо не ў кампутарным класе
хоць дагэтуль не ас і прага страляць засталася

страляніна ідзе халастымі і баявымі
між тымі хто з імі і тымі хто болей не з тымі
бітва за імя з магчымасцю выйсці сухімі
для тых хто астыне раней чым навечна астыне

дзяржава забылася што вы жывеце на свеце
народ забыўся што вы ягоныя дзеці
адзін ці другі ці ўвогуле нейкі трэці
твой шлях даўно не такі як ты меў на мэце

у свеце гэткіх навінаў ты ўзгадваеш пра старое
пра тое што яблык не варты цэлае троі
што захаваць сябе ў духоўным здароўі
значна цяжэй чым за момант загінуць героем

што цяжэй за ўсё тым хто сёння застаўся без дому
ды дзесятку праведнікаў гаморы й садому
не раўнай свае і іхныя боль і стому
не раўнай ні храна бо табе ні храна не вядома

як і ім невядома што ты адчуваеш пры гэтым
што ты думаеш сам сутыкаючыся з тым светам
дзе яны жывуць дзе табе не прачнуцца б налета
бо ў тым свеце херовей за ўсё гэта быць паэтам

што твой верш гэта хісткая спроба спыніць навалу
кепскіх думак якая даўно цябе апанавала
і што цягам бясконцага часавага інтэрвалу
ты б хацеў каб яго наогул не існавала

22/23.2.2016

тэгі:

аўтаінструкцыя

Фота Аліны Гарэнка

не пакідай за сабою дарогі назад
часта вярнуцца складаней чым рушыць наперад
рэзкі ўдар сярод трасы па тармазах
не пакідае шанцаў прарвацца на іншы бераг

не пакідай без нагляду сваіх віроў
рыбаў у глыбіні птушак паміж аблокаў
пушчаў палёў зуброў і астатніх звяроў
ровараў грузавікоў трактароў мотаблокаў

цэркваў і замкаў вёсак і гарадоў
песняў і казак здымкаў лістоў успамінаў
нават калі па іх не засталося слядоў
нават калі лёс нічога ад іх не пакінуў

у выніку шэрагу папераменных поспехаў і параз
у вечнай вайне паміж кепскім і штораз горшым
не пакідай суцяшаць сябе тым што ўсё гэта не ў першы раз
зрэшты і з гэтым таксама не перабольшвай

не азірайся на тых хто застыў пры дарозе стаяць слупом
у гэтай гульні не разлічваючы на выйгрыш
не пакідай намаганняў ісці самастойна і насупор
помні пра тое што ты па сабе пакінеш

як пакідае пісьменнік музыка мастак
літарамі на паперы фарбамі на мальберце
сімвалы веры надзеі любові як знак
усяго чаго нельга пакінуць вось так
каб не ўмерці

18.2.2016

дзень нараджэння

Над аэрапортам неба бліжэй, і зоркі міргаюць нізка –
адна выпадкова ў дзень нараджэння ў тваю зазірнула калыску,
і ты ўсміхнуўся цікаўнай той зорцы бяззубым скрыўленым ротам,
і раптам заснуў. І прыснілася сонца, і ўсё, што пабачыў потым.

Прыснілася неба і ў ім павуцінне, і белы след самалёта,
дробная і буйная радзіма, бульба, блёкат, балота,
Млечны Шлях і далёкае мора, і мора, якое блізка,
і ў рэшце прысніўся няісны горад, які называўся Мінскам.

Напрыканцы нехта паведаміў шэптам: “Усяго не ўпомніш, запісвай” –
і тут ты прачнуўся і вылупіў вочы... Неяк вось так, прыблізна.

Зноўку над полем лётным аблокі, непагадзь, вецер, завея.
Зорка на небе высокім-высокім ведае, свеціць, грэе.

тэгі:

з неапублікаванага

Вершы - як дзеці: іх робяць звычайна ўночы,
зацяжарваюць імі па п’яні ці неасцярожнасці.
Кожны верш, лямантуючы, нечага хоча
і патрабуе чытання, вядома ж, кожны.

Іх вуснамі лашчаць і сочаць пяшчотна вачыма,
і кожны для нас - нібыта дзіцёнак родны.
Таму відавочна, што кожны паэт - жанчына.
Кожны - крыху паэтка, калі заўгодна.

5.10.2011

тэгі:

Пра праект можна пачытаць тут. Асабліва рады вітаць жыхароў раёна, колішніх і цяперашніх, а таксама ўсіх, хто любіць нашую ўскраіну. Падпісвайцеся, чытайце, паведамляйце пра недакладнасці, дасылайце свае ўспаміны і фота, распавядзіце сваім сябрам. А жыхарам іншых раёнаў зычу таксама зрабіць падобныя праекты пра свае мясціны.

Originally posted by aeraport at Вітаем!

Наша мэта – захаванне памяці пра гісторыю і паўсядзённасць Кастрычніцкага раёна Менску праз фіксацыю яго памятных мясцінаў.

Мы ў сацсетках:

https://www.facebook.com/aeraport

https://vk.com/aeraport

no title

Вы можаце азнаёміцца з картай і выбраць месцы, якія вас цікавяць.

тэгі:



Как-то, рассматривая немецкую военную аэрофотосъёмку Минска, я обратил внимание на комплекс общежитий БГУ на улице Студенческой. Изучая историю нашего района, я часто сталкивался с упоминаниями об этом межвоенном студгородке. Вот что пишут о нём наши истфаковские исследователи:

В 1930-е гг. университет остро нуждался в студенческих общежитиях. Для этих целей были приспособлены помещения цокольного этажа главного корпуса, а также бараки на Студенческой улице за железнодорожным вокзалом. <...> В бараках по ул. Студенческой (бывш. Борисовской) жили студенты педагогического, медицинского институтов, БГУ, учащиеся ряда техникумов, а также рабочие города Минска. Что же представляли собой бараки? Это были одноэтажные деревянные корпуса, крытые толем и обитые с двух сторон досками. Длина бараков составляла 56,3 м, ширина — 12,7 м, высота их достигала почти 3 м. Отапливались они голландскими печами, имели электрическое освещение, а вот водопровод и канализация отсутствовали. В одном бараке проживало от 115 до 150 человек. В связи с увеличением количества студентов осенью 1934 г. проблема условий проживания в бараках стала особенно острой. На страницах периодических изданий появилась масса жалоб от студентов, в том числе и исторического факультета, на плохие бытовые условия. Тогда же бараки посетил и Нарком просвещения БССР А. А. Чернушевич. 30 октября 1934 г. комиссия в составе заместителей деканов химического, биологического и исторического факультетов, а также представителя от Исполбюро Пролетстуда провела осмотр общежитий. В результате было выявлено, что они имеют массу недостатков, особенно бараки по ул. Студенческой: «в комнате № 1 на печи имеются подтеки от дождя», «в комнате № 8 на потолке плесень. Студенты показывали чемоданы, покрытые плесенью от влажности. Плита, которой пользуются ежедневно, поржавела от влажности и пришла в негодность». Кроме того, комиссия выявила, что у многих студентов отсутствуют постельные принадлежности: наволочки, простыни и одеяла, а также вешалки, из-за чего студенты вбивали гвозди в стену и вешали на них одежду. Комиссия также рекомендовала провести ряд мероприятий по улучшению быта студентов.

читать дальшеCollapse )

львоў

DSCN4373.jpg

Засяляемся ў хостэле на вуліцы Сахарава, акурат насупраць месца страты львоўскіх прафесараў. На шосты паверх падымаемся пешкі, ліфту няма. З вакна мансарды ўдалечыні відаць вежу ратушы, да цэнтра адсюль 1,5 км – гэта як ад Бетоннага маста да Дома Ураду. У цэнтр вядзе вуліца Каперніка, паўз вязніцу на Ланцкога – Бандэры і цытадэль. Цытадэль, дарэчы, абы-што.

чытаць далейCollapse )
DSCN3985.JPG

Ну вот и всё. Стоило мне в июне обнаружить, что руины усадьбы Неморшанских ещё целы, и посетить их, как в июле ситуация изменилась, а скоро от них не останется и следа. Наверное, сюда расширят прилегающий гаражный кооператив, или запилят какой-нибудь очередной модный совремённый паркинг, а память об усадьбе сохранит окрестный Неморшанский сад, имя которого получит станция третьей ветки метро.

читать дальшеCollapse )
Кіпель у "Жыць і дзеіць" пра міжваенны Менск, с. 38-39:

"Каталіцкае сьвята

...15 жніўня каля касьцёла Сьвятога Роха, гэта вялікае каталіцкае сьвята. Тады на польскія [Залатагорскія] могілкі прыяжджалі людзі, сядзелі там, выпівалі, сьпявалі народныя песьні, у тым ліку і польскія. < ... > Адчувалася, што гэта быў зусім іншы дзень, не дзяржаўнае сьвята, але дзень быў гучны".

Здавалася б, да чаго такая ўвага? Унебаўзяцце Маці Божай? Альбо ўсё-ткі перадусім – Дзень польскага войска? Цікава, што ўспамін гэты змешчаны ў кнізе адразу пасля зацемкі "11 ліпеня".


Альбо такое, за нямецкай акупацыяй, с. 85:

"...Маруся, дачка пані Варатніцкай – у СД, арыштаваная, і яе хутка могуць расстраляць. Яна расказала: “Першы дзень, як прыйшлі немцы, мой стары дурань вывесіў бела-чырвоны сьцяг, што мы палякі...” І калі арганізоўвалася беларуская паліцыя, пачалі ўсіх арыштоўваць, у каго віселі бела-чырвоныя сьцягі, дык арыштавалі і Марусю, і яна дагэтуль сядзіць у СД".

Далей там жа:

"...Горны завулак і ўся Камароўка - быў фактычна каталіцкі раён, людзі ўсе вельмі сымпатычныя, але сьведамых беларусаў было ня так і шмат. < ... >  І паколькі маліліся па-польску, дык і лічылі сябе палякамі".

Яшчэ нешта падумалася: а дзе ў Менску былі польскія вайсковыя могілкі ў 1919-1920? Хіба на той самай Залатой Горцы.

койданава



У Койданаве я быў дагэтуль ужо двойчы, але цяпер мы паехалі туды з Дашай - паглядзець не ДОТы, як два мінулыя разы, а на старую частку мястэчка, якую я раней абмінаў увагай (Х БРО размешчаны на захад ад Койданава, таму раней мы выходзілі на станцыі Дзяржынск).

чытаць далейCollapse )
Чуть более месяца назад я случайно узнал о существовании руин усадьбы Неморшанских. Меня очень удивило, что о них практически ничего никому не известно, и даже при обсуждении этой постройки в сообществе пять лет назад никто не написал о том, что это усадебный дом. Я съездил на место и сделал небольшой отчёт, там же появились комментарии с воспоминаниями местных жителей.

Вчера я снова посетил Неморшанский сад и осмотрел постройки более подробно.
читать далееCollapse )



Месяц назад я именно этого и боялся - что усадьба уже разрушена. Я успел её увидеть, но, похоже, мои опасения были не напрасны. Усадьба размещается в очень красивом месте, но его запущенность, несмотря даже на прилегающие вплотную гаражи, парковку и медицинский городок, заставляют чувствовать себя здесь некомфортно. Жаль, если эти руины будут уничтожены - наш район и город лишатся ещё одного памятника старины, который вполне можно было сохранить, облагородив прилегающую территорию. Но снести, видимо, оказалось проще.

ордаць - магілёў

Нарэшце з'ездзілі разам з Дашай да яе на радзіму, а заадно я прабіў свой апошні аблцэнтр Беларусі.



чытаць далей...Collapse )
Хорошая получилась эпоха


- Знаешь, это хорошо, что мы говорим про 90-е. Я так много вспомнил. Столько всего было, оказывается, - говорит мне Антон и начинается это бешеное путешествие в мир его детства.

Я себя помню с года 93-его. Я определяю это по двум факторам – во-первых, я прекрасно помню календарь, который висел в кухне на стене, а во-вторых, я ездил в Сочи к сестре своей бабушки. Мне прямо там, в Сочи, исполнилось 4 года. Я помню, как мы праздновали день рождения, там шарики висели на люстре. Мы ехали в Сочи на поезде, хорошо помню дорогу, путешествие по России, Туапсе, кладбище кораблей. А потом я помню эти события в Москве в октябре 1993. Только 2 года назад я осознал, что все эти события московские я видел в прямом эфире. Я очень хорошо помню, как эти танки на мосту фигачат по Белому дому. Я не понимал ещё, кто там с кем воюет, почему воюют не немцы с нашими, а наши с нашими.

читать дальшеCollapse )

лошица неморшанская

Недавно гуглил фотки своего района и совершенно случайно вышел на материал про руины усадьбы Неморшанских. Ехать мне туда три остановки, а я только теперь про них узнал. Точнее, узнал, что это была усадьба - потому что когда пять лет назад я читал про это место, никто об этом не упоминал. Кстати, в материале на сайте "Минского курьера" про усадьбу рассказывает Станислав Холев - учитель географии и руководитель краеведческого музея СШ № 90, у которого училась моя мама (и чуть попозже - Лёва Би-2). Этот активный дядька мутит со своими учениками какие-то совершенно безумные проекты. Вот тут они хорошо и подробно рассказывают про Лошицу Неморшанскую. Однако, зная наших людей, я покурил карты и решил сам съездить посмотреть, стоят ли руины.

читать дальшеCollapse )



UPD.

Найбольш прыдатным для сустрэч быў Тодараў пакой, бо ўся кватэра была заселена такімі ж адзінокімі людзьмі, як наш таварыш. Згоды на бяседу ў яго можна было і не пытацца, але надыходзіў далікатны момант: “скідаліся” на пляшку лошыцкага віна з агрэсту ці антонаўкі, малой цаны, але выдатнага смаку, і на перакус, таксама сьціплы студэнцкі – скрылёк калбасы і палавіну французскай булкі...

- и всё же, в какой из Лошиц делали вино, которое упоминает Максим Лужанин?

партызанскія будні

З дзённіка К.Е. Казакова (1918–?), камандзіра партызанскага атрада імя Суворава брыгады "Савецкая Беларусь" Брэсцкай вобласці:

Народ в большинстве в д. Шурычи настроен против партизан. При появлении в деревне [партизан] антисоветские элементы выбегают из домов на улицу и поднимают свист, крик, звон и удирают в пастарунак заявлять немцам о появлении партизан (24.6.1943)

Привезли 16 кабанов, около 60 булок хлеба и около 3-х пудов соли. Вечером у костра пели песни: "Степь да степь кругом", "Волочаевские дни", "Ермак". Душой всего этого является Балонец, Карпович. П. Балонец не расстаётся с гитарой. Он очень часто мечтает: вот бы послушать Бетховена, его какую-либо сонату (31.7.1943)

Арестовал и посадил на сутки крестьянина за то, что менял с партизанами водку на сало (24.3.1944)

Прибыл с задания ком. отделения Гомошкин. Задания не выполнил. Вначале занимался пьянкой и вознёй с женщинами. За невыполнение задания и пьянку т. Гомошкина разоружить и включить в штрафную роту по подрыву ж/д полотна (1.5.1944)

Скука ужасная, ходишь без дела, как дурак (20.6.1944, пасля пералёту на лячэнне на вызваленую тэрыторыю)

Работа закипела... Катаюсь на лошади (27.7.1944, пасля накіравання на пасаду загадчыка брэсцкага раённага зямельнага аддзела)

НАРБ, ф. 1527, в. 5, с. 1.

тэгі:

свята на нашай вуліцы

Думаў, не напішу ўжо нічога на гэтую тэму, дык хрэн там.
Сёння ў Рудзенску на рагу каля нашага дома прарвала трубу. Раней на тым месцы стаяла пякарня, дзякуючы якой бабуліна сям'я больш-менш выжывала за акупацыяй: немцы дазвалялі абскрабаць прыпечаныя рэшткі хлеба. Наш стары дом стаіць на падмурку сінагогі, спаленай яшчэ ў Першую сусветную.
Год 25 таму дзядзька ужо адкопваў на гэтым месцы дзве міны. Я, пару гадоў таму - аўтаматную гільзу. Цяпер прыехалі камунальнікі, пачалі капаць - паднялі снарад.
70 год перамогі.

орша - витебск



На выходных решили с друзьями сгонять в Витебск.

далееCollapse )

17.07.14



Музыка ў паветры - Чароўная песня - Завакзалле

эфект гаўсмана

Зоф'я Кавалеўская ў сваіх "Obrazkach mińskich" (1912), між іншага, піша пра М. Гаўсмана:

"Апавядаюць, што пасля вялікага пажару ў горадзе, які знішчыў частку Высокага і Нізкага рынкаў, адкрываючы від на дольныя раёны, дзе колісь над Нямігай узвышаўся замак, Гаўсман з радасцю выгукнуў:
- Вось! Вось ён, мой стары Менск!"

Акурат тое самае я адчуваў, праглядаючы ў 2010 праспект у бок цырка з набярэжнай у парку Горкага, і адчуваю цяпер, назіраючы з Кастрычніцкай сталінскі будынак 24-ай гімназіі.


Прадзед Фёдар Якаўлевіч Агейчык (1896-1977) нарадзіўся ў в. Кабылічы (ад 1964 - Пцічанская) пад Рудзенскам. У маладосці ваяваў за савецкую ўладу ў Першай коннай арміі, што цягам астатняга жыцця з пераменным поспехам даводзіў той самай уладзе, каб палепшыць жыллёвыя ўмовы.
чытаць далейCollapse )
навіцкі

Прадзед Леапольд Навіцкі, сын Бенедыкта (1915-1969), фота 1935 года. Нарадзіўся ў Вербніках ля Самахвалавічаў, бацькі былі забітыя ў Грамадзянскую пры няясных абставінах. Перад вайной працаваў шафёрам у Менску, жыў на Брылеўскай ля развілкі. У пашпарце быў запісаны палякам.
чытаць далейCollapse )
Нарэшце дайшлі рукі да сканавання. Што-нішто тут ужо было, але мо яшчэ не ўсе бачылі. Планую выкласці трохі дакументаў дзядоў-прадзедаў, а там мо і да ліцэйскага збору рукі дойдуць. Ну і заадно рэанімую свой ЖЖ.


прадзед

Прадзед Рыгор Рудак (1889-1970). Глыбокае, 1930-ыя.

чытаць далейCollapse )

2014


В этом году я почти перестал писать стихи, а прозу писать так толком и не начал, хотя закончил второй раз Школу молодого писателя, теперь по курсу прозы, и даже опубликовал рассказ. Довольно много удалось поездить по стране и посмотреть много интересного. В начале года я провёл две недели в Вильне, туда же съездил в конце года, но уже не один, а с любимой девочкой. Благодаря Даше, в этом году я смотрел относительно много фильмов, чего раньше за мной не наблюдалось, зато почти не слушал музыку. Книг читал мало, и, в основном, нон-фикшн. Ещё у меня наконец-то вышел сборник, который некоторые ждали все пять лет, что я его писал. Но книгой года для меня, конечно, сделали "Полигон" Андрея Лазуткина. В общем, год был неплохой. Спасибо всем, кто помогал с путешествиями, книжкой, просто поддерживал и был рядом. Всех с новым.
DSCN2195

Такое ощущение, что за три дня в Вильне мы с Дашей успели больше, чем я за свою двухнедельную командировку в Резиденции молодого литератора, где, по словам одного уважаемого человека, "піў піва і глядзеў на зоры". Естественно, вдвоём веселее и больше хочется посмотреть, тем более, что Даша тут была впервые.

что мы успелиCollapse )

У канцы кастрычніка ў серыі “Пункт адліку” бібліятэкі Саюза беларускіх пісьменнікаў выйшла дэбютная аповесць празаіка Андрэя Лазуткіна “Полигон”. Кніга выклікала хвалю вострых водгукаў у СМІ і справакавала ажыўленую палеміку ў сацсетках. Мы прапаноўваем вашай увазе першае інтэр’вю з маладым аўтарам, якое адбылося ў ягоным пад’ездзе.

Андрэю, чаму вы не пішаце свае творы па-беларуску?

— Я не вырас у беларускамоўнай сям’і, не тусаваўся ў беларускамоўным асяродку, мама мне спявала калыханкі на рускай мове, а калі па БТ паказвалі “Дзяцей ілжы”, я, двухгадовы, ляжаў на канапе і ўспрымаў адпаведны дыскурс. Толькі ў школе, а потым у ліцэі БДУ пачаў вывучаць беларускую мову, нават здаў ЦТ на 88 балаў. У ліцэі ўпершыню сутыкнуўся і з носьбітамі мовы, але яны не надта натхнялі — хапала дуркаватых школьнікаў-радыкалаў з “Пагонямі”, гэта адштурхоўвала. Здаецца, да белмовы я яшчэ не прыйшоў. Не хапае слоўніка, а з ідыёмамі і фразеалагізмамі ўвогуле бяда. Думаю, я яшчэ пазлую чытачоў сваёй беларускай мовай, але пакуль не буду раскрываць інтрыгу.

Ці задаволеныя вы рэакцыяй на “Полигон”?

— Кніга атрымалася вельмі правакацыйная. Калі ўпершыню паказваў сябрам, ужо тады былі пытанні, што ж я такое напісаў пра Варшаву, Вільню, Львоў. Але няхай: першая кніга павінная быць скандальнай. Таму, апісваючы тую ж Польшчу ці львоўскае шэсце з паходнямі, я добра разумеў, як гэта адгукнецца. Але з песні слова не выкінеш: усё, што бачыў на свае вочы, я перадаў у кнізе. Мяне абвінавачваюць, што ў “Полигоне” няма станоўчых герояў. А чаго вы хацелі? Такое жыццё. У адной сюжэтнай лініі зачуханы Анджэй, які не ведае, за каго ваяваць, бо з абодвух бакоў здраднікі, а ў другой — наша сучаснае пакаленне. Яно вельмі цікавае, бо вырасла ў нейкім вакууме. Старэйшыя за нас перажылі перабудову і першыя гады незалежнасці, нешта бачылі, а мае аднагодкі нават не ведаюць сваёй гісторыі. Але я не пра ВКЛ з дзідамі і вершнікамі (цяпер гэтаму  вучаць у школе), а пра нядаўнюю палітычную гісторыю, пра ХХ стагоддзе, 90-я. Спытайцеся, хто такі Вітаўт, і вам яшчэ нешта адкажуць. А спытайце пра Слюнькова, Сакалова, Малафеева, Дземянцея, Грыба, Кебіча…

Як вы паставіліся  да негатыўных водгукаў і каментараў?

— Няма лепшай рэкламы, чым цунамі з г…на. Для маладога аўтара гэта бальзам на душу,  быў вельмі задаволены. Вельмі прыемна, што да канца падтрымлівалі людзі, якія дапамагалі выдаць кнігу. Дзякуй усім, хто бараніў “Полигон” у сацыяльных сетках. Я чытаю ўсе гэтыя каментары, і нават шкада, што столькі энергіі, сліны і злосці ідзе ў нікуды. Ну напішыце вы іншую кнігу, з процілеглым пунктам гледжання. Гэта было б карыснейшым для белліту.

Там, у гэтым “гета”, надта зацыкленыя на беларускай мове і нейкім невядомым “элітарным чытачы”. Лічу, што праблема сучаснага белліту якраз у тым, што літаратура не мае чытача масавага і ніколі яго не будзе мець, калі захаваецца сённяшні снабізм і пафас. Караткевіч у свой час не цураўся дэтэктыўнага жанру, і нават які-небудзь Шамякін гнаў у масы тое, што яны хацелі, бачылі і разумелі.

чытаць далейCollapse )



Як асоба зацікаўленая (кансультаваў аўтара па акупацыйных рэаліях) я не планаваў рэцэнзаваць аповесць Андрэя Лазуткіна «Палігон», і не буду. Аднак, з'яўленне водгукаў Вінцэнта Кажановіча і У.С. вымусіла мяне сфармуляваць сваю пазіцыю па гэтай кнізе. Трэба ж неяк адказаць на пытанне У.С. «чаму гэты па сваёй сутнасці антыбеларускі твор знаходзіць падтрымку і пратэкцыю сярод некаторых літаратараў?» Няхай сабе крытыку і зручней зрабіць выгляд, што «гэтае пытанне – рытарычнае» – гэта ж не яму будуць адрасаваныя паклёп і домыслы інтэрнэт-каментатараў ён сваё прозвішча хавае за ініцыяламі, а ягоны калега – за гучным псеўданімам.

чытаць далейCollapse )
DSCN2020

На этот раз мы решили выбраться на север от Минска и осмотреть часть дотов V и VI батальонных районов МиУРа.

много фото с комментариямиCollapse )
JIkEw7c7ZmI

Дэбютны зборнік Антона Рудака “Верхні горад” выйшаў у серыі “Пункт адліку” бібліятэкі Саюза беларускіх пісьменнікаў “Кнігарня пісьменніка”. Кнігу склалі вершы, напісаныя за апошнія пяць гадоў. “Верхні горад” — гэта знаёмыя мясціны з нечаканага ракурсу, прыватныя ўспаміны і агульная спадчына, мінулае і сучаснасць.

У імпрэзе апрача аўтара бяруць удзел:

Юля Цімафеева,
Андрэй Хадановіч.

3 лістапада, панядзелак

Адрас: кнігарня “логвінаЎ” (Незалежнасці, 37А, Мінск)

Пачатак у 19.30

Уваход вольны

Старонка сустрэчы ў фэйсбуку

верхні горад

У ЖЖ таксама мусіць быць допіс пра кнігу. Усё-ткі, адсюль яна паўстала і сюды мусіць вярнуцца.

rudak3_final3

Коратка па FAQ. Набыць яе можна ў кнігарнях. Прэзентацыя будзе (і, здаецца, нават не адна). Рэдактар Андрэй Хадановіч, малюнак вокладкі зрабіла Ксеня Шталенкова, дызайнер Нік Анціпаў, вёрстка Юліі Андрэевай, карэктарка Алена Пятровіч. Акрамя вышэйпералічаных, за розныя клопаты, так ці іначай звязаныя са з'яўленнем кнігі і далейшым працэсам яе жыццядзейнасці, дзякую Саюзу беларускіх пісьменнікаў і беларускаму ПЭН-цэнтру, а таксама ўсім, хто яе чакаў на працягу пяці гадоў.

Не ведаю, каму як, а мне кніжка падабаецца. Людзі, якія трымалі яе ў руках, ужо змаглі пераканацца, што ўвайшло ў яе ўсё, што трэба, і нават лішняе. У кішэню яна не залазіць, але і няма чаго яе па кішэнях хаваць. Добра, што кніжка з'явілася менавіта цяпер.

Каб два разы не ўставаць. У адзін дзень з маім зборнікам, у той жа серыі "Пункт адліку", выйшла аповесць Андрэя Лазуткіна "Полигон". Як паўжартам сцвярджае аўтар, я быў яе навуковым рэдактарам (у кінаіндустрыі гэта больш трапна завецца "гістарычны кансультант"). Жанр аповесці Андрэй акрэсліў як "ост-модерн", і лепш сказаць нельга. Здаецца, гэта першая дызельпанкаўская аповесць у беларускай літаратуры. Яе, безумоўна, таксама варта прачытаць.

мора герадота

У сувязі з часовым ажыятажам вакол сярэднявечнай картаграфіі, пазаліпаў трохі ў карту ВКЛ 1595 года, выкананую Герардам Меркатарам. Аматарам сівое даўніны накшталт мяне гэтая карта вядомая і цікавая перадусім дзякуючы таму, што яна апошняя, на якой пазначаныя сляды таго самага мора Герадота.

herodot

Перадусім, гэта так званае Сармацкае возера, заходні бераг якога цягнецца непадалёк лініі Новы Двор - Поразава - Ваўкавыск і паўтарае абрысы рэчкі Рось, выток якой знаходзіцца на паўдарозе паміж Новым Дваром і Поразавам. На паўночным беразе возера пазначана мястэчка Ласосін, якое і цяпер месціцца побач з Міхалінска-Бярэзінскім біялагічным заказнікам. Цікава, што да заходняга берагу прымыкае населены пункт, назва якога нагадвае назву суседняй з Ласосінам вёскі Шчытное, хаця на карце між гэтымі пунктамі істотная адлегласць. Паўночна-ўсходні край возера прыкладна супадае з раёнам сучаснага Выганашчанскага. Такім чынам, Сармацкае возера па стане на канец 16 стагоддзя размяшчалася на тэрыторыі, прыкладна акрэсленай межамі Міхалінска-Бярэзінскага, Спораўскага і Выганашчанскага заказнікаў.

Нельга абмінуць увагай таксама другое возера на карце - Кронава, якое ляжыць на ўсход ад Сармацкага. Менавіта з яго бярэ свой пачатак Нёман (Кронан), на паўднёвым беразе паказаны Слуцк, а на поўначы - Ліпск. Між Слуцкам ды Ліпскам і цяпер захаваліся сляды некалькіх балотаў, у тым ліку і высахлага Карытнага, а побач з ім вёска Азерцы і ўрочышча Прыбярэжжа. Такая вось акваторыя.

P.S. Менску на карце няма, замест яго лес.

тэгі:

Первая часть. Лето, которого не было (2003)
Вторая часть. Имена, пароли, явки (осень 2003 - весна 2004)
Третья часть. Из Польши в Замкадье (лето 2005 - зима 2006)
Четвёртая часть. Дороги Европы (весна 2006)
Пятая часть. Уроки самообороны (июль 2006)
Шестая часть. Тростенецкий вальс (осень 2006)


27 ноября 2006 года, вечер. Дорога Крыжова – Гродище.
По середине улицы вдоль ряда приземистых каменных домиков неспеша бредёт группа молодых людей. Они смеются, оживлённо переговариваются и бурно жестикулируют. В руках у всех троих бутылочки с пивом. Молодые люди направляются в селение Крыжова.
Со стороны Гродища двигается микроавтобус марки “Фольксваген”. Он возвращается из Свидницы, что в 12 километрах отсюда. Фары высвечивают троицу на обочине. Автомобиль тормозит, из него вываливаются двое мужчин: один – крупный и представительный, с сединой и целым рядом выдающихся подбородков, второй – длинный и худощавый, с полным отсутствием растительности на голове и не менее выдающимся носом. Мужчины приближаются к молодым гулякам.
- Ну што, хлопцы, гуляеце? – глядя в сторону, безразличным тоном начинает представительный.
- Бутылачкі вашы дзе падзяваліся? – на плохом белорусском радостно подхватывает длинный.
- Якія бутэлечкі? – недоуменно интересуется обросший юноша с внушительных размеров лицом.
- Добра, добра, спадар Л-ч, мы тут якраз ехалі міма і вас сустрэлі – с унынием в голосе отзывается представительный. – Што вы там п’еце? Піва? Давайце бутэлькі.
- Якія бутэлькі? Няма ў нас ніякіх бутэлек – вступает в разговор вихрастый светловолосый парень. – Мы піва ня п’ем.
Из внутреннего кармана спортивной куртки предательски выглядывает тёмное горлышко.Collapse )
DSCN1739

Сегодня с моим другом Александром и кузиной Анастасией мы решили направиться в Дзержинский район.

много фото с комментариямиCollapse )
c83913bb2934d5cad7f0c8490df

У суботу Людміла rubleuskaja Рублеўская вадзіла нашу Школу маладога пісьменніка на Вайсковыя і Кальварыю, то я, што мог, дадаў ад сябе. Крыху больш паказаў і распавёў на Вайсковых - вядома, збольшага аб пахаваннях 1920-1940-ых. Напісаць тут хачу толькі аб адным факце, які я ўсвядоміў ужо распавядаючы, проста ў працэсе экскурсіі, і сам быў ім шакаваны.

Аб трагедыі, якая адбылася 3 студзеня 1946 года, бадай што, чулі многія. Тады ў часе пажару, прычыны якога дасёння канчаткова не высветленыя, загінула шмат менскай моладзі. На Вайсковых могілках неўзабаве па тым быў пастаўлены помнік з прозвішчамі ахвяраў. Распавядаючы аб трагедыі, часта згадваюць. што Алена Дземідовіч, чыё імя ідзе трэцім у спісе, насамрэч выжыла. Але мяне зацікавіла іншае.

Пазалетась у Менску быў апублікаваны унікальны дзённік, які вёў у 1943-1947 гг. менскі школьнік, а пазней эмігрант Дзмітры Сямёнаў. Кніжка аздобленая шматлікімі каментарамі, між іх асабліва вылучаюцца каштоўнасцю заўвагі Вітаўта Кіпеля, які быў знаёмы з Сямёнавым у акупаваным Менску, меў з ім шмат агульных сяброў, згаданых Сямёнавым у дзённіку. Адна з іх - Валя Чачнёва, вучылася разам з Кіпелем у 29-ай школе ў Траецкім і 30-ай на Рэвалюцыйнай. Мела сястру Алу. Кіпель у каментарах нічога не кажа аб іх далейшым лёсе - мо, і не ведае.

Імёны Алы і Валі Чачнёвых - пятае і шостае на помніку. Дзяўчаты, якія перажылі нямецкую акупацыю, загінулі ў Менску праз паўтары гады пасля яе заканчэння.

На здымку з кнігі Валя Чачнёва сядзіць першая злева ў ніжнім шэрагу.

DSCN1534
DSCN1327

Впервые в ротном районе С МиУРа я побывал 1 мая 2012-го. Тогда нам удалось осмотреть почти все точки, за исключением находящихся на ИКК "Линия Сталина" - за их счёт мы решили сэкономить время. В этом году мы вернулись в РР С с Агнией fievel_ и посетили ИКК.

много фото с комментариямиCollapse )

дынама кіеў

на пагоркі над сонным дняпром апускаецца шэрань
агітатар насвіствае чысцячы свой пісталет
спіце доктар турбін заўтра ў горад увойдзе бандэра
ваш навостраны скальпель прыдасца яму на стале

эпідэмія голад аблога паморак халера
у паўцемры нявыспаных сэрцаў палаюць агні
спіце лепей цяпер бо агора шчэ пойдзе наперад
хто паверыць што смерць паміж іх на чале на кані

камісары даўно зарадзілі свае рэвальверы
барыкады трымцяць у чаканні далёкай вясны
пад ударамі новых аўрор адчыняюцца дзверы
налятаюць вятры і ўрываюцца ў вашыя сны

не пакутуйце хворы мы вам павялічылі дозу
вашы раны і траўмы яшчэ вас паклічуць на біс
рэвалюцыю докторе трэба рабіць пад наркозам
натуральна калі яе ўвогуле варта рабіць

дробязі

вось ты: знайшла падарункі маме і тату,
купіла пакунак цукерак малодшай сястры,
бабулі, дзядулю і нават стрыечнаму брату.
прыбраная хата і ёлка агнямі гарыць.

вось ён: закупаецца ў краме разам з сябрамі,
грунтоўна, з запасам, каб два разы не ўставаць.
хаця, натуральна, нечага ўсё-ткі не стане -
на гэты выпадак у іх прыхавана трава.

у мяне да вас тэрміновае паведамленне:
уначы, як толькі праб'е дванаццаць гадзін,
у абедзьве хаты ўляціць па статку аленяў
і спытае: чаму ты адна? чаму ты адзін?

і перш чым вы паспрабуеце апраўдацца,
яны даядуць цукеркі, дапаляць траву
і перададуць умову свайго працадаўцы,
каб вы не дурылі болей яму галаву,

што налета да вас абаіх яны зноў прыходзяць,
знаходзяць – няважна з кім і няважна дзе -
і пытаюць: што вы рабілі ў мінулым годзе?

крый вас божа, калі да дробязяў не супадзе.

ліст

пара ўжо навесці парадак паміж стасункамі
вечнасць малюе зорачкі на крыле
пра вас дваіх не напіша газета з рысункамі
але

ён не настойвае праўда насамрэч яму лістападава
ў сне падавалася ўсё патанала ў журбе
толькі аблокі над даляглядам нешта нагадвалі
ён пазней зразумеў што трэба сказаць табе

день освобождения

Клубы пыли плыли над Старовиленской в лучах утреннего июньского солнца - бабы только что прогнали на выгон коров. Из пыльных облаков в конце улицы показался парень в серо-зелёной униформе. Завидев сидящего на завалинке соседа, он остановился, закурил и вразвалочку зашагал к обочине.
- День добрый, Васька, - первым поздоровался прохожий, и иронию в этой фразе было трудно не заметить. - С праздником! Небось, так целый день под хатой и просидишь, нет? Ну, вечером можно и выпить с горя, Москву послушать. Не бойся, не сдам - пол-улицы уже знает, что в погребе приёмник прячешь... Может, дружки твои придут. Ева будет? Что ты там ей опять наплёл, раз она со мной в театр идти отказалась?
Терпел-терпел - но этот знает, чем зацепить.
- А она не сказала? - изобразил удивление Василий. - Мы, хоть шкуру немецкую ещё не заслужили, а тоже этот светлый день решили культурно отметить. На базе три билета дали, вот мы с Евой и с Полей Тарановским вместе на спектакль и пойдём. Не цябе аднога, Лёня, сьвятло культуры закранула! Дай закурить, если не жалко.
Леонид присвистнул и нагнулся, отсыпая махорку из пачки:
- Ты смотри, бандитам уже контрамарки раздают! Вы хоть наганы дома оставьте, а то внутрь не пустят. Ну, тогда до встречи. Приятного вечера!
- И тебе счастливой дороги, - пропел Вася, сворачивая самокрутку. - Ох, не ходил бы ты тут в этой форме, Лёнька. Чего доброго, побьют ещё, или прирежут. В городе в руины шмыг! - переоделся бы - и иди себе, модник, там никто пальцем не тронет.
- Не тебе указывать, Ореховский. Наша страна - наши правила. Вот, уже и своя организация будет - не ваши комсомолы!..
- Не ходил бы ты в театр, Лёня, - будто не слыша и не поднимая глаз, продолжил Василий. - Организация твоя полгода не протянет. Слышал, что под Курском?..
- И слышать не хочу! Понял? - сорвался Лёнька - Девок мне отбивает, пропаганду развёл - так думает, у Славнина ещё совесть осталась, в СД не побежит. Я не побегу - другие побегут! Иди ты к чёрту! - парень растоптал окурок, ниже надвинул на глаза козырёк форменной кепки и зашагал прочь, поднимая ботинками новые облака пыли.
Василий выбросил самокрутку и зашёл в дом.

- Вась, как бы Лёньке моча в голову не ударила, как нас вместе увидит. Мало ли что удумает?
Ева нарядилась как на фест - чистая фольксдойче-переводчица из комиссариата. И не скажешь, что девчонка на плодоовощной базе работает. Взглянула на часики - уже четыре.
- Что он сделает? Мы ж пустые идём... Чёрт бы их побрал, командиров-начальничков вместе с этим техником, - Василий расходился не на шутку. - Баб базарных наслушались, что ли? С апреля два человека в отделе молодёжи крутятся и ни хрена толком узнать не могут! "Мы думали - вечером... А он с утра..." Тьфу! Всё, ушла рыба. А нам разгребай...
- Ты ему хоть ничего не наговорил? - девушка рассеянно сгребала со стола в сумочку ножи, кусачки и остальные инструменты.
- Наговорил. Чтобы не ходил никуда.
- Вася! - у Евы из рук выпал моток проволоки.
- Одноклассник всё-таки. Бывший. С первого класса вместе. Друг, - осёкся Василий.
- У него брат, Колька, в тринадцатом батальоне при СД служит. Не слышал, что ли, что они в том месяце под Докшицами творили? А сейчас, говорят, как раз театр охранять будут. Вот этих бы шандарахнуть! Может, вынесем? Обратно ж легче, а, Вась?
- Шандарахнуть, - безразлично повторил Вася. - Нам бы смыться оттуда, пока не шандарахнет.
Ева тихо подошла и обняла его.
- Если Лёню там увидим - подойдёшь, скажешь ему... Что хочешь придумай. Он вприпрыжку побежит, - прошептал Василий. - Уходи и уводи его оттуда нахрен...

тучынка

Восень. Неба дапальвае дрэвы і подыхам
ветру попел лістоты страсае ў лужыны.
Людзі дапальваюць лісце за дрэвамі ўпотай,
кашляюць. Небу потым хлусяць: прастуджаныя.

Кальварыя прачынаецца зноў адна.
Навокал імчаць у траліках тыя, што выжылі,
і калі яны кажуць "Вайна? Якая вайна?" -
у яе на грудзях дрыжаць жалезныя крыжыкі.

Сюды, на Тучынку, не прыйдуць з нябачных франтоў
няпрошаныя падпальшчыкі і падпольшчыкі.
На гэтых магілах ніхто не накрые стол.
Горад амаль без жыдоў - яшчэ тое відовішча.

Туман над лагчынай, самотны лакаматыў
па рэйках пхаецца, трэнькае нешта кволае.
Час не спяшаецца. Можна сказаць, застыў.
Можна сказаць, што часу не стала ўвогуле.

кіно і "дальвіц"

Паглядзеў першую частку абяцанай дакументалкі "Белсату" пра "Дапьвіц". Уражанні самыя паганыя.

Уласна, выключыць фільм захацелася адразу пасля ўступнай прамовы, дзе перадусім сцвярджаецца: "У гэтым фільме вы не пабачыце гісторыкаў ці экспертаў. Гэтая тэма для іх табу. А тыя нешматлікія даследчыкі, што ёсць, не жадаюць альбо баяцца выказвацца". Парадаксальна, але ж напрыканцы ў тытрах стваральнікі стужкі дзякуюць, між іншых, Сяргею Яршу і Уладзіміру Скрабатуну - чым не даследчыкі? Ды й наконт табу - замоцна хапілі, тэма актыўна даследуецца як г.зв. незалежнымі (згаданы С. Ёрш), так і афіцыёзнымі (І. Валахановіч) гісторыкамі. Я ў свой час абараніў курсавую па дзейнасці нямецкіх спецслужбаў у Беларусі, дзе "Дальвіцу" быў прысвечаны асобны раздзел.

таварыш камандзір і іншыя парашутыстыCollapse )
DSCN0533

Гэтым разам мы накіраваліся ў Бабруйск дружнай літаратарскай кампаніяй. Відаць, лёс такі, што сёлета толькі на адзін з пяці выездаў атрымалася сабраць больш за трое чалавек. Ва ўчорашняй вандроўцы мне ласкава склалі кампанію Даша dasha0619 Латышава і Андрэй radio_einheit Вылінскі.

шмат здымкаў з каментараміCollapse )

каляндар

Лют 2017
S M T W T F S
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728    

змест

syndicate

RSS Atom
Распрацавана LiveJournal.com
Designed by Lilia Ahner